فصل اول - در الزام به انفاق (ماده 1195 الی 1206)

ماده ۱۱۹۵

احکام نفقه‌ي زوجه همان است که به موجب فصل هشتم از باب اول کتاب هفتم مقرر شده و بر طبق همين فصل مقرر مي‌شود.

ماده ۱۱۹۶

در روابط بين اقارب فقط اقارب نسبي در خط عمودي اعم از صعودي يا نزولي ملزم به انفاق يکديگرند.

ماده ۱۱۹۷

کسي مستحق نفقه است که ندار بوده و نتواند به وسيله‌ي اشتغال به شغلي وسايل معيشت خود را فراهم نمايد.

ماده ۱۱۹۸

کسي ملزم به انفاق است که متمکن از دادن نفقه باشد يعني بتواند نفقه بدهد بدون اين که از اين حيث در وضع معيشت خود دچار مضيقه گردد. براي تشخيص تمکن بايد کليه‌ي تعهدات و وضع زندگاني شخصي او در جامعه در نظر گرفته شود.

ماده ۱۱۹۹

نفقه‌ي اولاد بر عهده‌ي پدر است پس از فوت پدر يا عدم قدرت او به انفاق به عهده‌ي اجداد پدري است با رعايت الاقرب‌فالاقرب. در صورت نبودن پدر و اجداد پدري و يا عدم قدرت آن‌ها نفقه بر عهده‌ي مادر است. هر گاه مادر هم زنده و يا قادر به انفاق نباشد با رعايت الاقرب‌فالاقرب به عهده‌ي اجداد و جدات مادري و جدات پدري واجب‌النفقه است و اگر چند نفر از اجداد و جدات مزبور از حيث درجه‌ي اقربيت مساوي باشند نفقه را بايد به حصه‌ي مساوي تأديه کنند.

ماده ۱۲۰۰

نفقه‌ي ابوين با رعايت الاقرب‌فالاقرب به عهده‌ي اولاد و اولاد اولاد است.

ماده ۱۲۰۱

هر گاه يک نفر، هم در خط عمودي صعودي و هم در خط عمودي نزولي اقارب داشته باشد که از حيث الزام به انفاق در درجه‌ي مساوي هستند نفقه‌ي او را بايد اقارب مزبور به حصه‌ي متساوي تأديه کنند بنابر اين اگر مستحق نفقه، پدر و مادر و اولاد بلافصل داشته باشد نفقه‌ي او را بايد پدر و اولاد او متساوياً تأديه کنند بدون اين که مادر سهمي بدهد و همچنين اگر مستحق نفقه، مادر و اولاد بلافصل داشته باشد نفقه‌ي او را بايد مادر و اولاد متساوياً بدهند.

ماده ۱۲۰۲

اگر اقارب واجب‌النفقه، متعدد باشند و منفق نتواند نفقه‌ي همه‌ي آن‌ها را بدهد اقارب در خط عمودي نزولي مقدم بر اقارب در خط عمودي صعودي خواهند بود.

ماده ۱۲۰۳

در صورت بودن زوجه و يک يا چند نفر واجب‌النفقه‌ي ديگر، زوجه مقدم بر سايرين خواهد بود.

ماده ۱۲۰۴

نفقه‌ي اقارب عبارت است از: مسکن و البسه و غذا و اثاث‌البيت به قدر رفع حاجت با در نظر گرفتن درجه‌ي استطاعت منفق.

ماده ۱۲۰۵

در موارد غيبت يا استنکاف از پرداخت نفقه، چنان چه الزام کسي که پرداخت نفقه بر عهده‌ي اوست ممکن نباشد دادگاه مي‌تواند با مطالبه‌ي افراد واجب‌النفقه به مقدار نفقه از اموال غايب يا مستنکف در اختيار آن‌ها يا متکفل مخارج آنان قرار دهد و در صورتي که اموال غايب يا مستنکف در اختيار نباشد همسر وي يا ديگري با اجازه‌ي دادگاه مي‌توانند نفقه را به عنوان قرض بپردازند و از شخص غايب يا مستنکف مطالبه نمايند.

ماده ۱۲۰۶

زوجه در هر حال مي‌تواند براي نفقه‌ي زمان گذشته خود اقامه دعوا نمايد و طلب او از بابت نفقه‌ي مزبور طلب ممتاز بوده و در صورت افلاس يا ورشکستگي شوهر، زن مقدم بر غرما خواهد بود ولي اقارب فقط نسبت به آتيه مي‌توانند مطالبه‌ي نفقه نمايند.